بازارهای نوظهور از یک نقطه چرخشِ تجارتمحور خبر میدهند؛ بازگشت تقاضای صادراتی
- تحلیل بازار
- تحلیل روزانه
- شاخص ها
خلاصه اجرایی
- بازارهای نوظهور وارد فصل پایانی سال شدند، در حالی که نشانههای روشنی از تغییر مومنتوم در آنها دیده میشود.
- دادههای PMI ماه نوامبر از احیای دوباره تقاضای صادراتی، کاهش فشارهای هزینهای و رشد تولیدِ باثبات اما محتاطانه حکایت دارد.
- با وجود آنکه اعتماد بنگاهها همچنان شکننده و استخدام محدود است، سیگنالهای کلان نشان میدهد اقتصادهای نوظهور در آستانه ۲۰۲۶ برای بهبود شرایط تجارت جهانی، بهویژه در مقایسه با اقتصادهای توسعهیافته، موقعیت بهتری دارند.
بازگشت تقاضای صادراتی؛ نخستین چرخش معنادار پس از شوک تجاری
قرائتهای PMI در ماه نوامبر یک نقطه عطف روشن برای بازارهای نوظهور ثبت کرد؛ سفارشهای جدید صادراتی پس از وقفه کوتاه ماه اکتبر، دوباره وارد محدوده رشد شدند. مهمتر از آن، سرعت این رشد بالاترین سطح از فوریه تاکنون بود؛ یعنی پیش از آنکه اعلام تعرفههای ایالات متحده جریان تجارت جهانی را مختل کرده و در میانه سال فشار قابلتوجهی بر بخش تولید وارد کند.
این بهبود، محدود به یک بخش خاص نیست. هم شرکتهای تولیدی و هم خدماتی افزایش مجدد تقاضای خارجی را گزارش کردهاند؛ با این تفاوت که بخش خدمات پیشتاز این بازگشت بوده و سریعترین رشد خود در نه ماه گذشته را تجربه کرده است. چنین بهبودی با دامنه وسیعتر نشان میدهد احیای تجارت در حال حرکت به سمت یک روند ساختاری است، نه صرفاً یک نوسان چرخهای کوتاهمدت.
در مقابل، وضعیت اقتصادهای توسعهیافته قابلتأمل است. در حالی که بازارهای نوظهور نشانههای اولیه ثبات و احیا را نشان میدهند، اقتصادهای پیشرفته همچنان با کاهش مستمر سفارشهای جدید صادراتی روبهرو هستند؛ روندی که امتداد یک افت چندساله محسوب میشود. این واگرایی این پیام را تقویت میکند که دینامیک تقاضای جهانی بهتدریج به نفع برخی اقتصادهای نوظهور در حال تغییر است.
واگرایی منطقهای زیر سطح کلی دادهها
در سطح کشورها، تصویر همچنان ناهمگون است. هند بار دیگر قویترین رشد سفارشهای صادراتی بخش تولید را ثبت کرد، هرچند شتاب آن به ضعیفترین سطح بیش از یک سال اخیر کاهش یافت. چین نیز به محدوده رشد ملایم بازگشت؛ سیگنالی مهم با توجه به نقش محوری این کشور در زنجیرههای تأمین جهانی. اقتصادهای اروپای مرکزی مانند جمهوری چک و لهستان نیز رشد مجددی را تجربه کردند که بازتابی از بهبود پیوندهای تجاری منطقهای است.
در مقابل، برزیل نقطه ضعف این مجموعه بود. تولیدکنندگان این کشور افت شدیدی در تقاضای صادراتی گزارش کردند و پاسخهای نظرسنجی بهطور مستقیم به اثرات منفی تعرفههای ایالات متحده اشاره داشت. این موضوع نشان میدهد تکهتکه شدن سیاستهای تجاری همچنان نتایج نامتقارنی در میان بازارهای نوظهور ایجاد میکند.
بار اصلی رشد بر دوش خدمات؛ تولید همچنان عقبتر
افزایش سفارشهای صادراتی به رشد بیشتر کل سفارشهای جدید منجر شد و به تداوم گسترش فعالیت اقتصادی کمک کرد. ماه نوامبر سیوپنجمین ماه متوالی رشد تولید در بازارهای نوظهور بود؛ نشانهای از تابآوری ساختاری، با وجود شوکهای بیرونی مکرر.
با این حال، ترکیب رشد اهمیت دارد. فعالیت بخش خدمات به بالاترین سطح سه ماه اخیر رسید و موتور اصلی گسترش اقتصاد شد. در مقابل، تولید صنعتی تنها رشد حاشیهای داشت و کندترین سرعت خود را در چرخه فعلی تجربه کرد. این عدمتوازن نشان میدهد تقاضای خدمات—چه داخلی و چه خارجی—در حال جبران ضعف بخشی از صنعت است که هنوز خود را با شرایط پساتعرفهای وفق میدهد.
پویایی تورم؛ یک مزیت رقابتی کلیدی
یکی از سازندهترین بخشهای دادههای نوامبر به تورم مربوط میشود. فشار هزینههای ورودی در بازارهای نوظهور باز هم کاهش یافت و رشد هزینهها به پایینترین سطح پنج ماهه رسید؛ مسیری که آن را به ضعیفترین میانگین سالانه حداقل از ۲۰۱۹ تاکنون نزدیک میکند. هم شرکتهای تولیدی و هم خدماتی از این محیط هزینهای ملایم منتفع شدند.
این وضعیت در تضاد آشکار با اقتصادهای توسعهیافته است؛ جایی که هزینههای ورودی در نوامبر بهسرعت افزایش یافت و عمدتاً از فشارهای قیمتی در ایالات متحده تأثیر گرفت. در بازارهای نوظهور، تورم پایینتر به شرکتها اجازه داده افزایش قیمتها را محدود کنند، رقابتپذیری را حفظ نمایند و تقاضا را پایدار نگه دارند. تولیدکنندگان برای دومین ماه متوالی قیمتهای فروش را بدون تغییر حفظ کردند.
از منظر کلان، این انضباط قیمتی جذابیت نسبی بازارهای نوظهور را در فضایی تقویت میکند که اختلاف تورمی بیش از پیش بر جریان سرمایه، نرخ ارز و رقابت تجاری اثرگذار شده است.
حلقه مفقوده؛ اعتماد و استخدام
با وجود بهبود تقاضا و شرایط مطلوب تورمی، اعتماد بنگاهها همچنان محدود باقی مانده است. شرکتها هنوز بهطور کامل از شوک روانی ناشی از اعلام تعرفهها در ماه آوریل عبور نکردهاند و این تردید بهوضوح در رفتار بازار کار منعکس میشود.
سطح اشتغال در نوامبر بار دیگر کاهش یافت و این سومین افت در چهار ماه گذشته بود. شاخصهای تجمیعی اشتغال در PMI نشان میدهد تعداد نیروی کار در طول ۲۰۲۵ بیشتر در حالت ثبات باقی میماند تا گسترش معنادار. شرکتها ترجیح میدهند افزایش حجم کار را از طریق بهرهوری بالاتر جذب کنند، نه استخدام جدید؛ رویکردی قابل درک با توجه به تداوم ابهام در سیاستهای تجاری و رشد جهانی.
چشمانداز کلان؛ صعودی مشروط برای ۲۰۲۶
در نگاه رو به جلو، مسیر بازارهای نوظهور به این بستگی دارد که آیا بهبود اخیر در تقاضای صادراتی میتواند تداوم یابد یا نه. تثبیت بیشتر شرایط تجارت جهانی و رشد پایدار سفارشهای جدید میتواند اعتماد را تقویت کرده، قفل استخدام را باز کند و شتاب رشد را افزایش دهد.
در حال حاضر، سیگنال کلی محتاطانه اما سازنده است. بازارهای نوظهور نشانههای اولیه بازگشت مومنتوم تقاضای خارجی را نشان میدهند، در حالی که مزیت هزینهای خود را نسبت به اقتصادهای توسعهیافته حفظ کردهاند. اگر نوسانات تجاری همچنان فروکش کند، این ترکیب میتواند پایهای برای یک چرخه رشد پایدارتر در آستانه ورود اقتصاد جهانی به سال ۲۰۲۶ باشد.
