جنگ گستردهتر، نگرانی رکود تورمی بالاتر، تقویت نفت و طلا، جهش نوسان و دوطرفه شدن نرخها
- تحلیل بازار
- تحلیل روزانه
نکات کلیدی
- تشدید درگیری در خاورمیانه قیمت انرژی را بالا برده و دوباره نگرانی «رکود تورمی» را به بازار برگردانده است. سهام افت کرده و نوسان بالا رفته است. نتیجه در بازار ارز این است که تقاضا برای دلار معمولاً محکم میماند و ارز کشورهای واردکننده انرژی عملکرد ضعیفتری دارند.
- طلا رشد را ادامه داد و در بازار نقدی در حوالی ۵۳۶۲ دلار معامله می شود. همزمان نفت برنت هم حوالی ۷۹٫۵ دلار گزارش شده است. پیام بازار بیندارایی این است که هم پوشش ریسک تورمی فعال شده و هم تقاضای دارایی امن بالا رفته است. نتیجه برای بازار ارز این است که دلار میتواند قوی بماند، بدون اینکه الزاماً جلوی رشد طلا را بگیرد.
- بازدهی کوتاهمدت آمریکا همچنان مسیر اصلی انتقال سیاست پولی است، اما بازار با یک شوک دوطرفه معامله میشود. بازدهی ۲ساله نزدیک ۳٫۵۰ درصد در حال برگشت است. نتیجه برای معاملهگران ارز این است که حساسیت میانروزی به هر غافلگیری در دادههای آمریکا و پیامهای بانکهای مرکزی بیشتر میشود.
- فشار در سهام بیشتر روی شرکتهای حمل و نقل و انرژی و سهام با حساسیت بالا به نرخ بهره متمرکز است. شاخص نقدی تکنولوژی آمریکا تلاش میکند حوالی ۲۴٬۶۶۲ کفسازی کند و شاخص VIX بعد از جهش، در محدوده پایین ۲۰ واحد مانده است. پیام این وضعیت برای بازار ارز این است که ریسکپذیری شکننده است و USD/JPY در زمان بالا رفتن نوسان، مستعد حرکتهای تند و «اسکوئیز» است.
تم روز
رژیم امروز یک شوک کلاسیک «رکود تورمیِ ناشی از جنگ» است. قیمت نفت و گاز به دلیل ریسک اختلال در زنجیره تامین و لجستیک بالا میرود، اما همزمان اعتماد به رشد اقتصادی پایین میآید، چون بازار افق درگیری طولانیتر را قیمتگذاری میکند. این ترکیب از دو مسیر همزمان شرایط مالی را سختتر میکند. اول، ریسک تورمی را بالا میبرد، چون انرژی سریعتر از بقیه بخشها به تورم منتقل میشود. دوم، قیمت ریسک را بالا میبرد، چون نوسان سهام بیشتر میشود و دامنه سناریوهای اقتصاد کلان گستردهتر میشود. به همین دلیل بازار میتواند همزمان نفت، طلا و دلار را بخرد. نفت پوشش ریسک اختلال عرضه است، طلا پوشش ریسک نااطمینانی و تورم است و دلار پوشش ریسک نقدشوندگی است.
تغییری که در ۲۴ ساعت گذشته دیده شد، گستردهتر شدن موج ریسکگریزی بود. بازارهای سهام آسیا ضربه بیشتری خوردند و معاملات آتی سهام آمریکا و اروپا هم تضعیف شد. این یعنی بازار بیشتر در حال کاهش اهرم و کاهش ریسک کلی است، نه اینکه فقط از یک صنعت به صنعت دیگر بچرخد. متغیری که امروز همهچیز را هدایت میکند فقط سطح بازدهی کوتاهمدت نیست، بلکه «نوسان نرخها» و «پریمیوم ریسک» است. این همان چیزی است که در فضای «نرخهای دوطرفه» دیده میشود. اوراق میتواند خریدار داشته باشد، اما ترس از تورم اجازه نمیدهد رالی بازدهی خیلی یکطرفه شود. برای معاملهگر بازار ارز، چنین فضایی معمولاً یعنی جفتهای اصلی جهتدار و روان حرکت نمیکنند، اما نوسانهای میانروزی میتواند تند و ناگهانی باشد. در این فضا معمولاً بیشترین حرکتهای تیز در کراسهای ین و فرانک سوئیس و همچنین ارزهای پرریسک دیده میشود.
داشبورد بیندارایی
نمودارها یک فضای ریسکگریز با پوششهای تورمی «چسبنده» را تایید میکنند. بازدهی ۲ساله آمریکا در تایم روزانه حوالی ۳٫۴۹۸ درصد است و از محدوده حدود ۳٫۳۷ برگشته، اما هنوز زیر خط پیوت ۳٫۵۴ مانده است. این یعنی بازار از شرطبندیهای خیلی تهاجمی روی کاهش نرخ عقبنشینی کرده، اما وارد فاز جدید افزایش نرخ هم نشده است. شاخص نقدی تکنولوژی آمریکا حدود ۲۴٬۶۶۲ است و نزدیک سطح بازگشتی ۶۱٫۸ درصد حوالی ۲۴٬۷۸۱ و زیر مقاومت ۲۳٫۶ درصد حوالی ۲۵٬۱۸۹ قرار دارد. این رفتار معمولاً در شوک انرژی دیده میشود، چون سهام رشدی برای بازگشت به رهبری بازار مشکل دارد. شاخص VIX دوباره در محدوده پایین ۲۰ واحد قرار گرفته و در طول روز تا میانه ۲۰ واحد هم جهش داشته است. این یعنی تقاضا برای پوشش ریسک هنوز بالاست. زنجیره بیندارایی روشن است. انرژی بالاتر یعنی ریسک تورمی بالاتر. سهام کاهش ریسک میدهد. نوسان بالا میرود. بازار ارز هم شوک را بیشتر از مسیر تقاضای نقدشوندگی دلار و فشار روی ارزهای واردکننده انرژی نشان میدهد.
محرکهای کلان اثرگذار بر قیمت
انتقال شوک انرژی، جایگزینی آرامش سناریوی فرود نرم با ریسک تورمی
بازار دارد توزیع احتمالی سناریوهای انرژی را بازقیمتگذاری میکند، نه سناریوی پایه را. وقتی برنت حوالی ۷۹٫۵ دلار ذکر میشود و گاز طبیعی هم در همان پنجره ریسکی افزایش تند داشته، پیام کلان ساده است. انرژی بالاتر خیلی سریع تورم سرفصل را بالا میبرد و شبیه یک مالیات روی مصرفکننده و حاشیه سود شرکتها عمل میکند. این یعنی شرایط مالی حتی بدون تغییر فوری نرخ بهره هم سختتر میشود. در بازار ارز، این رژیم معمولاً به نفع دلار به عنوان پوشش نقدشوندگی است و به ضرر واردکنندگان انرژی تمام میشود، چون تراز تجاری و هزینه واردات آنها بدتر میشود.
آنچه باید زیر نظر داشت این است که آیا این حرکت به «تورم پایدار» تبدیل میشود یا فقط «پریمیوم رویدادی» است که بعداً فروکش میکند. تایید کوتاهمدت این است که نفت تا پایان معاملات آمریکا روی سطوح بالا بماند و داراییهای حساس به تورم هم همچنان تقویت شوند. انرژی در این فضا یک شاخص پیشرو است. وقتی نفت آرام شود معمولاً نوسان بازار ارز هم آرامتر میشود و وقتی نفت با شکاف حرکت کند، بازار ارز هم مستعد حرکتهای شکافی میشود.
رشد چند روزه طلا، هم دارایی امن هم پوشش تورم
بالا رفتن طلا در کنار دلار قوی نشانه یک رژیم کاملاً پوششی است. در یک روز عادی که نرخها بالا میرود، دلار قوی میتواند از مسیر نرخهای واقعی جلوی طلا را بگیرد. اما در روز شوک جنگ و انرژی، تقاضای طلا بیشتر از جنس پوشش ریسک نامتقارن است، یعنی محافظت در برابر خطای سیاستگذاری و رخدادهای کماحتمال اما پراثر. به همین دلیل طلا میتواند حتی با دلار محکم، آرام و پیوسته بالا برود. در اینجا انگیزه پوشش ریسک از اثر ترجمه ارزی قویتر است.
آنچه باید زیر نظر داشت این است که رشد طلا منظم و روندی میماند یا به شکل جهشهای تند همراه با برگشتهای سریع درمیآید. اگر طلا بالای سطوح شکست قبلی بماند، یعنی تقاضای پوشش ریسک هنوز پابرجاست. اگر دوباره به زیر محدوده شکست برگردد، ممکن است نشان دهد بازار دارد از فاز پوشش ریسک به فاز تمرکز روی مسیر سیاست پولی برمیگردد.
بخش کوتاه مدت نرخها، بازدهی ۲ساله نزدیک ۳٫۵۰ درصد و محدودیت سیاست پولی
بازدهی ۲ساله آمریکا حوالی ۳٫۴۹۸ درصد یکی از شفافترین شاخصهای انتظارات از فدرالرزرو است. برگشت از محدوده ۳٫۳۷ و توقف زیر مقاومتهای میانه ۳٫۵۰ نشان میدهد بازار با وجود نگرانی رشد، کاهش نرخ سریع را قطعی نمیداند، چون شوک انرژی نااطمینانی تورم را بالا برده است. این همان «محدودیت سیاستی» است. بانکهای مرکزی معمولاً ضعف رشد را راحتتر تحمل میکنند، اما بالا رفتن دوباره ریسک تورمی را سختتر نادیده میگیرند.
آنچه باید زیر نظر داشت تعامل دادههای اقتصادی و مسیر انرژی است. اگر دادهها ضعیف شود اما انرژی بالا بماند، بازار معمولاً به سمت «سیاست گیر کرده» میرود و نوسان نرخها بالا میماند. اگر انرژی آرام شود، مسیر کاهش نرخ دوباره قابل تصورتر میشود و بازدهی کوتاهمدت میتواند آرامتر پایین بیاید. از نگاه تکنیکال، ماندن بازدهی بالای حدود ۳٫۴۷ یعنی برگشت هنوز زنده است. برگشت به سمت ۳٫۴۱ تا ۳٫۳۸ یعنی تقاضای پناهگاه امن قویتر از ترس تورم شده و در چنین حالتی دلار معمولاً نرمتر میشود، مگر اینکه ریسکگریزی همزمان شدیدتر شود.
نوسان سهام، VIX در محدوده پایین ۲۰ واحد و فضای پوششدار
VIX بالای ۲۰ و جهشهای میانروزی تا میانه ۲۰ واحد نشان میدهد تقاضا برای پوشش کوتاهمدت برگشته است. این وضعیت با ریسکگریزی هماهنگ است، اما هنوز به معنی وحشت کامل بازار نیست. نکته مهم این است که فشار بیشتر روی سهام رشدی و سهام حساس به نرخ بهره است. به همین دلیل شاخص تکنولوژی آمریکا برای برگشت به بالای سطح ۲۵ هزار مشکل دارد. در بازار ارز، این معمولاً به معنی عملکرد ضعیفتر ارزهای پرریسک و دُم ریسک نزولی تیزتر در دورههای تشدید نوسان است.
آنچه باید زیر نظر داشت این است که آیا نوسان خودش تقویتکننده میشود یا نه. اگر VIX تا پایان بازار بالای حدود ۲۱ تا ۲۳ بماند، جلسه بعد معمولاً با ظرفیت ریسک کمتر شروع میشود و تقاضا برای دلار بیشتر میشود. اگر VIX سریع به سمت محدودههای پایینتر برگردد، یعنی بازار شوک را بیشتر «خبرمحور» دیده تا «تغییر رژیم». در آن حالت دلار هم میتواند کمی آرامتر شود و ارزهای پرریسک تثبیت شوند.
چشمانداز کلان، احتیاط بیشتر بانکهای مرکزی و نوسانیتر شدن بازار
داستانی که بازار معامله میکند این است. ریسک تورمی بالاتر همراه با اعتماد کمتر به رشد. این ترکیب احتمال مکث سیاستی را بالا میبرد. بازار ممکن است به این نتیجه برسد که فدرالرزرو در کوتاهمدت بیشتر تمایل به ثابت نگه داشتن سیاست دارد، چون شوک انرژی مسیر تورم را پیچیده میکند، حتی اگر رشد کند شود. برای بازار ارز و نرخ بهره، نتیجه این است که دامنه سناریوها بازتر میشود. روزهای دوطرفه بیشتر میشود. ریسک شکاف قیمتی بیشتر میشود. اعتماد به ادامهدار بودن روندها کمتر میشود. دقیقاً در چنین محیطی دلار میتواند حتی بدون جهش بازدهی هم بهتر عمل کند، چون پوشش نقدشوندگی ترجیح داده میشود.
آنچه باید زیر نظر داشت سیگنالهای کاهش تنش و نشانههای عادی شدن زنجیره تامین انرژی است. اگر این اتفاق بیفتد، ریسک تورمی کوچکتر میشود و بازار دوباره به دادهها برمیگردد. اگر نیفتد، داراییهای حساس به تورم قوی میمانند و داراییهای ریسکی زیر سقف باقی میمانند.
جمعبندی
سناریوی پایه در ۲۴ ساعت آینده این است که بازار در حالت دفاعی بماند و نوسان بالا باشد. انرژی حمایت میشود، طلا به عنوان پوشش ریسک تقویت میماند و دلار به خاطر ترجیح نقدشوندگی محکم است. بازدهی کوتاهمدت آمریکا احتمالاً در یک دامنه بین میانه ۳٫۴۰ تا میانه ۳٫۵۰ نوسان میکند و جهت آن بیشتر به این بستگی دارد که انرژی بالا میرود یا تثبیت میشود.
سناریوی جایگزین این است که یک سیگنال معتبر کاهش تنش باعث شود پریمیوم ریسک انرژی سریع جمع شود. در این حالت ریسک تورمی کاهش مییابد، نوسان پایین میآید، سهام بهویژه تکنولوژی نفس میکشد و دلار هم با کم شدن پوششها نرمتر میشود.
برای دریافت بهروزرسانیهای لحظهای و تحلیلهای تخصصی بیشتر، وبینارها و گزارشهای آتی آکادمی Errante را دنبال کنید.
